Werkboek Gebruikersparticipatie

workshops Plan Pgebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Fri, April 22, 2016 10:34:44

Participatie: boek nu uw workshops Plan P!

Onze Nieuwe Toekomst vzw - een self-advocacy beweging van en voor mensen met een verstandelijke beperking - biedt u graag workshops aan over Plan P. Plan P is een creatief pakket voor personen met een verstandelijke beperking en hun netwerk omtrent oplossingen voor participatieproblemen. Meer info over Plan P en over de workshops vindt u op www.planp.be.



Gebruikersparticipatie: Videoverhalen in project zonder grenzengebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Fri, November 27, 2015 09:11:53

Via het project ‘Zonder Grenzen’ nemen mensen met een beperking het woord. In hun verhalen staan ervaringen rond participatie, inclusie en grenzen centraal. Bekijk hun videoverhalen en laat je inspireren!

Wat is een leernetwerk?gebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Fri, September 18, 2015 10:54:29

Je wist misschien al dat Plazzo nu ook leernetwerken aanbiedt om actief aan de slag te gaan met het Gebruikersparticipatie in je eigen organisatie.

Wat is een leernetwetwerk?

In een leernetwerk staat wederzijds leren centraal. De deelnemers wisselen kennis en ervaringen uit om zo nieuwe inzichten, oplossingen of werkwijzen te ontwikkelen. We gebruiken hiervoor verschillende activerende methodieken.

Via bijeenkomsten in leernetwerken doorlopen we het proces om het werkboek te implementeren in de realiteit van je eigen organisatie. Als deelnemer aan het leernetwerk engageer je je om binnen je voorziening aan de slag te gaan rond gebruikersparticipatie.

Meer info?

Neem contact op via info@plazzo.be of bel 09 225 91 33.



Leernetwerk gebruikersparticipatie - Lokale dienstencentragebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Thu, March 19, 2015 11:12:46

In juni 2015 start er een nieuwe reeks van het leernetwerk gebruikersparticipatie

Voor wie?
In deze reeks richten we ons op medewerkers uit lokale dienstencentra.

Praktisch: het leernetwerk gebruikersparticipatie omvat 3 sessies die telkens doorgaan in het Provinciaal Administratief Centrum ‘Het Zuid’ op het Woodrow Wilsonplein 2 in Gent

Sessie 1 vrijdag 12 juni 2015 9u30 - 12u30
Sessie 2 te bepalen in groep
Sessie 3 te bepalen in groep

Inschrijven kan via info@plazzo.be of via 09 225 91 33

Deelname is gratis, maar de plaatsen zijn beperkt. Wacht dus niet te lang met inschrijven!





Laatste vrije plaatsen Leernetwerk!gebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Fri, February 13, 2015 11:37:39

Er zijn nog vrije plaatsen voor het Leernetwerk Gebruikersparticipatie dat start op vrijdag 6 maart voor medewerkers uit dagcentra en kortverblijven ouderenzorg. Inschrijven en meer info via info@plazzo.be.



Op zoek naar nieuwe ideeën?gebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Fri, January 30, 2015 11:55:40

Ben je op zoek naar nieuwe ideeën om actief met gebruikersparticipatie aan de slag te gaan in jouw organisatie? Probeer eens de ideeën-jackpot: http://www.ideajackpot.thnk.org/, een tip uit de eerste leernetwerken gebruikersparticipatie!

Leernetwerk Gebruikersparticipatiegebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Tue, January 27, 2015 10:48:51

Hoog tijd voor een vervolg op het Werkboek Gebruikersparticipatie: actief aan de slag in een leernetwerk!

In een leernetwerk staat wederzijds leren centraal. De deelnemers wisselen kennis en ervaringen uit om zo nieuwe inzichten, oplossingen of werkwijzen te ontwikkelen. We gebruiken hiervoor verschillende activerende methodieken.

Via bijeenkomsten in leernetwerken doorlopen we het proces om het werkboek te implementeren in de realiteit van je eigen organisatie. Als deelnemer aan het leernetwerk engageer je je om binnen je voorziening aan de slag te gaan rond gebruikersparticipatie.

De bijeenkomsten worden aangeboden door de Provincie Oost-Vlaanderen in samenwerking met Hogeschool Gent en Plazzo.

Voor wie? In deze reeks richten we ons op medewerkers uit dagcentra en kortverblijven in ouderenzorg.

Praktisch: het leernetwerk gebruikersparticipatie omvat 3 sessies die telkens doorgaan op vrijdagvoormiddag van 9u30 tot 12u30 in het Provinciaal Administratief Centrum ‘Het Zuid’ op het Woodrow Wilsonplein 2 in Gent

Sessie 1 vrijdag 6 maart 2015

Sessie 2 vrijdag 3 april 2015

Sessie 3 vrijdag 19 juni 2015

Inschrijven kan via info@plazzo.be of via 09 225 91 33

Deelname is gratis, maar de plaatsen zijn beperkt. Wacht dus niet te lang met inschrijven!





Leernetwerk Gebruikersparticipatiegebruikersparticipatie.be

Posted by Tine Vandelacluze Thu, October 02, 2014 11:14:25

Actie! Er komt weldra een vervolg op het Werkboek Gebruikersparticipatie. Via leernetwerken zullen we zorgverstrekkers begeleiden om het werkboek te implementeren in de realiteit van hun eigen organisatie.



het hoogste niveauZelfbeheer

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:31:36


De laatste trede op de participatieladder is ook het hoogste niveau van participatie: zelfbeheer. Dit betekent dat gebruikers zelf een voorziening draaiende houden en een zo groot mogelijke beslissingsmacht hebben over de organisatie en de uitvoering van de zorg/begeleiding maar ook over de invulling van het eigen leven en het zorg- of ondersteuningstraject. De gebruiker kan via zelfbeheer zijn zaken zelf regelen en die dingen opnemen die voor hem (op dat moment) belangrijk zijn. Door die dingen die je zelf kan, ook daadwerkelijk zelf te (mogen) doen, wordt de eigenwaarde en het zelfrespect van de gebruiker versterkt. Zelfbeheer heeft dan ook een sterk emancipatorisch en empowerend karakter.



mentaliteitswijzigingMeebeslissen

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:29:42

Zorgverleners moeten niet alleen systematisch gebruikers het recht geven om mee te mogen beslissen over zaken die hun eigen leefsituatie of de gemeenschap aanbelangen, maar ook moeten ze nagaan op welke manieren ze dit ‘mee beslissen’ kunnen vorm geven. Bovendien kan het belangrijk zijn dat zorgverleners weten hoe ze hun gebruikers kunnen ondersteunen bij het (leren) nemen van eigen beslissingen. Mee beslissen betekent immers ook dat je eigen verantwoordelijkheid toeneemt, en voor gebruikers die het weinig of niet gewoon zijn om zelf beslissingen te mogen nemen, kan dit tot stress en onzekerheden leiden: welke beslissing moet ik nemen en wat als ik een foute beslissing neem? Als gebruikers steeds vaker zelf beslissingen nemen en zo de regie van hun eigen leven in eigen handen nemen en houden, moeten zorgverleners reflecteren over hun taken en begeleidingsrol en zich afvragen waar ze zelf nog te veel de regie in handen hebben en beslissingen nemen in de plaats van hun gebruikers. Deze mentaliteitswijziging, want dat is het echt wel!, kan maar als deze wijziging gedragen, ondersteund en aangemoedigd wordt door het beleid van de betrokken dienst of voorziening én indien elke betrokkene deze nieuwe visie en nieuwe manier van handelen consequent en systematisch toepast.




mee mogen, kunnen en willenMeebeslissen

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:26:28

De voorlaatste trede op de participatieladder is het niveau van “meebeslissen”. De gebruikers komen zelf tot beslissingen en de zorgverleners hebben enkel een adviserende rol. Eenvoudig uitgelegd betekent gebruikersparticipatie dat gebruikers ‘mee mogen, kunnen en willen doen’. Het ‘mee mogen’ verwijst dan naar het feit dat participatie een burgerschapsrecht is dat mensen het recht geeft deel te hebben aan besluitvorming over zaken die de eigen leefsituatie en die van de gemeenschap aanbelangen. Het ‘mee willen’ verwijst dan naar de emancipatorische visie op hulpverlening, waarbij gebruikers zelf richting willen geven aan hun leven, en dus ook aan dat deel waarvoor zorg gevraagd wordt. Het ‘mee kunnen’ tenslotte verwijst naar empowerment, waarbij gebruikers in staat gesteld worden om eigenmachtig beslissingen te nemen en te handelen.



ervaringsdeskundigenCo-produceren

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:25:09

In het zorg- en welzijnslandschap wordt de meerwaarde van het samenwerken met en het inschakelen van ervaringsdeskundigen steeds meer erkend: de effectiviteit van en de tevredenheid over de hulpverlening verbeteren en de sensitiviteit van zorginstellingen voor de noden van hun gebruikers verhoogt waardoor de gebruiker-gestuurde aanpak groeit. De kennis van ervaringsdeskundigen is aanvullend op de kennis van de professionele hulpverleners. De verschillende initiatieven die zorg- en welzijnsdiensten nemen om ervaringsdeskundigen actief in hun werking in te schakelen zijn dan ook voorbeelden van participatie op het niveau van coproduceren.

klein maar 'groots'Co-produceren

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:23:11

In de literatuur over gebruikersparticipatie in de zorg- en welzijnssector zijn er weinig voorbeelden van methodieken op dit niveau terug te vinden. Meer nog, dit niveau van participeren wordt vaak niet opgenomen in de participatieladder. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn enerzijds het feit dat het niveau “coproduceren” zeer dicht aanleunt bij het eerstvolgende niveau “meebeslissen”. Hoewel verschillende methodieken misschien als primaire doelstelling het coproduceren hebben, situeert het effect van deze methodieken zich toch vaak op het hogere niveau van meebeslissen zodat ze bij dit hogere niveau ingedeeld worden. Anderzijds is het ook mogelijk dat het begrip coproduceren, en de invulling die eraan gegeven wordt, te hoge verwachtingen creëert over het te bereiken resultaat van deze coproductie. Hierbij is het dan belangrijk op te merken dat coproduceren om ‘op het eerste gezicht’ kleine samenwerkingsverbanden kan gaan, die evenwel, ingebed in een visie rond participatie, een wezenlijk verschil uitmaken en dus zeker ook ‘groots’ kunnen genoemd worden.

échte samenwerkingCo-produceren

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:21:12

Op het vierde niveau van de participatieladder, het coproduceren, is de gebruiker een echte samenwerkingspartner. De gebruiker en de zorgverlener stellen in onderling overleg een agenda op en zoeken samen naar oplossingen waar alle partijen zich kunnen in vinden. Een belangrijk verschil met de voorgaande niveaus is dat de zorgverlener zich vanaf dit niveau wel verbindt aan de uitkomsten van de gesprekken, of anders gezegd: de gebruiker is vanaf dit niveau een evenwaardige partner.

de derde tredeAdviseren

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:20:20

Op de derde trede van de participatieladder bevindt zich het adviseren. Hier stelt de zorgverlener nog wel de agenda samen, maar kunnen ook de gebruikers hun problemen aandragen en oplossingen formuleren. De zorgverlener houdt rekening met de mening en de voorstellen van de cliënt, maar kan bij de uiteindelijke besluitvorming hiervan wel (beargumenteerd) afwijken. Op dit niveau vind je vooral de reguliere vormen van gebruikersparticipatie zoals bewonersvergaderingen, gebruikersraden, adviesraden en overlegplatforms, waar er een meer structurele wisselwerking is tussen zorgverleners/beleidsmensen en de gebruiker. Een gemeenschappelijk kenmerk van deze vergaderingen is dat er met de zorgverleners/beleidsmensen in dialoog kan gegaan worden over de wensen, behoeften en verwachtingen van een specifieke groep mensen en dat ze zo op die manier de collectieve belangenbehartiging van deze groep waarborgen. Deze over het algemeen formele vormen van gebruikersparticipatie veronderstellen dat zowel de ‘leiders van het overleg’ als de deelnemers (de gebruikers) over de nodige vaardigheden beschikken om deze vormen van participatie succesvol uit te voeren. Dit betekent dat extra ondersteuning en vorming over onder andere gespreksvaardigheden en vergadertechnieken, zowel voor de leiders als de deelnemers, vaak aangewezen zijn. Indien de gebruikers immers niet voorbereid en ondersteund worden in hun rol en taken tijdens deze overlegmomenten, is het gevaar bijzonder groot dat ze enkel passief aanwezig zijn. Zorgverleners of beleidsmensen, die deze overlegmomenten leiden en geconfronteerd worden met deze passieve gebruikers, kunnen deze passiviteit negeren en overtuigd zijn dat de gebruikers toch participeren, hoewel er dan sprake is van schijnparticipatie. De kans is ook reëel dat de zorgverleners of beleidsmensen besluiten dat hun doelgroep ‘niet in staat is om mee te adviseren’, waardoor deze overlegmomenten uitdoven en verdwijnen en dit niveau van participatie niet meer nagestreefd wordt. Het is dan ook belangrijk dat zorgverleners/beleidsmensen over de nodige vaardigheden beschikken om alle deelnemers aan het overleg maximaal te laten participeren.

tussenpersoonRaadplegen

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:17:10

Een bijzondere vorm van raadplegen is de methode waarbij één of meerdere mensen uit de doelgroep optreden als tussenpersoon of vertegenwoordiger. Deze tussenpersonen bevragen gebruikers op een aantal specifieke thema’s en signaleren zo knelpunten en behoeften. Deze vorm van raadplegen heeft een sterk empowerend effect aangezien gebruikers worden aangesproken op hun capaciteiten en ze hun eigen kracht versterken door als vertegenwoordiger op te treden.

belevenisgericht raadplegenRaadplegen

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:15:43

Omdat individuele en groepsraadpleging vaak beroep doen op de verbale en cognitieve mogelijkheden van een gebruiker, klinkt vaak de kritiek dat enkel de mondige en vaardige gebruiker zich via deze methodes kan ‘laten horen’. Om die reden wordt aangeraden om ook belevingsgerichte vormen van raadplegen te gebruiken. Voorbeelden: videoclip laten maken of laten fotograferen van de woon- en leefomgeving van de gebruiker, tevredenheidsmetingen in spelvorm en het gebruik van pictogrammen in een vragenlijst.

Raadplegen, individueel of in groepRaadplegen

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 10:14:38

Het tweede participatieniveau is raadplegen. Hier zijn gebruikers mogelijke gesprekspartners die mee mogen denken en praten. De zorgverlener bepaalt wel de agenda van het gesprek en verbindt zich niet aan de resultaten van dit gesprek. De gebruiker wordt dus enkel geconsulteerd. Raadplegen kan zowel individueel als in groepsverband gebeuren.

Individuele raadpleging levert meestal een brede, globale input op en geeft zo zicht op de voor de doelgroep belangrijkste thema’s. De meest gebruikte vormen van individuele raadpleging zijn het tevredenheidsonderzoek en de bevragingen naar kwaliteit van zorg. Meestal gebeuren deze bevragingen aan de hand van vragenlijsten, al dan niet ondersteund door een (bij voorkeur neutrale) vragensteller/interviewer. Individuele raadpleging gebeurt ook steeds vaker digitaal. Deze zogenaamde e-participatie heeft als voordeel dat sommige specifieke groepen, zoals mensen met een psychische of fysieke beperking gemakkelijker kunnen participeren vanuit een veilige setting. Bovendien blijkt ook dat jongeren gemakkelijker via e-participatie bereikt en bereid gevonden worden.

Bij groepsraadpleging vinden er bijeenkomsten met gebruikersgroepen plaats. Via gesprekken met de groep wil de zorgverlener informatie verzamelen over wat er leeft en wat er nodig is. Gebruikers identificeren knelpunten, geven suggesties voor verbetering en benoemen ook de positieve punten.



'goed' informerenInformeren

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 09:55:20

Informeren staat onderaan de participatieladder en vervult zo een zeer belangrijke functie: elk participatieproces moet niet alleen starten met het correct en volledig informeren, maar deze informatie moet ook continu beschikbaar zijn voor de gebruiker. De betrokkenheid van de gebruiker is bij deze vorm van participatie gering: hij is enkel toehoorder en heeft zelf geen of weinig inbreng. De zorgverlener bepaalt welke informatie er op welke manier ter beschikking staat. Dit legt dan ook een grote verantwoordelijkheid bij de zorgverlener in het al dan niet goed opstarten van het participatieproces. ‘Goed informeren’ vraagt een goede voorbereiding en een procesmatige aanpak. Drie belangrijke vragen die daarbij van pas komen 1. Wie is de doelgroep? 2. Welke methode van informeren is meest aangewezen voor die doelgroep? (schriftelijk/mondeling/visueel/combinatie) 3. Hoe kun je de informatie best verspreiden voor deze doelgroep?

gebruikersparticipatie is een procesIntegrale aanpak

Posted by Tine Vandelacluze Thu, February 06, 2014 09:53:08

Gebruikersparticipatie moet meer zijn dan een ad hoc initiatief dat eenmalig of slechts af en toe plaats vindt. Participatie is immers geen methode. De participatieladder van Edelenbos, met zes niveaus van participatie (informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren, meebeslissen, zelfbeheer) geeft duidelijk aan dat gebruikersparticipatie een proces is. Meerdere treden van de participatieladder (moeten) worden beklommen en de ene trede kan niet zonder de andere. Dit betekent dat zomaar los een methode op een bepaald niveau inzetten niet voldoende, maar ook niet aangewezen is. Als de onderliggende treden van participatie niet genomen zijn, zal de gebruikte methode immers zijn doelen niet bereiken. Daar dreigt het gevaar van schijnparticipatie.